تهران به ساير شهرستانهاى ايران سرايت كرد . موقعى كه امواج انقلاب ، شهرهاى تهران ، تبريز ، اصفهان و شيراز را فرا گرفته بود ، تظاهركننده‌گان تقاضاى جديدى را مطرح كردند كه عبارت بود از تدوين قانون اساسى ، تشكيل مجلس قانونگذارى و تأمين و حفظ حقوق فردى و مالكيت خصوصى . . . بر اثر فشار جنبش مردم كه روزبه‌روز رشد و توسعه مىيافت ، در پنجم ماه اوت 1906 « 1 » فرمان [ مظفر الدين ] شاه دربارهء قانون اساسى صادر شد و در نهم سپتامبر « 2 » همان سال نيز فرمان مقررات انتخابات مجلس داده شد . در هفتم اكتبر 1906 « 3 » اولين دورهء مجلس ايران ، قانون اساسى را تدوين كرد و قسمت اول آن را كه به وسيلهء مظفر الدين شاه در روز 30 دسامبر « 4 » همان سال توشيح شد ، مورد تصويب قرار داد . اين قسمت قانون اساسى عبارت بود از حقوق و اختيارات مربوط به مجلس طبق قانون مشروطيت حاكميت و اختيارات شاه به وسيلهء مجلس محدود شد و كليهء قوانين و بودجه‌هاى كشور و همچنين اعطاى امتيازات ، اخذ قرضه‌هاى خارجى و انعقاد قراردادها و موافقت‌نامه‌ها با كشورهاى خارجى مىبايست به تصويب مجلس برسد . با تصويب قانون اساسى . . . مرحلهء عمدهء انقلاب به ثمر رسيد . از خصوصيات اين مرحله آن بود كه هنوز مرزبندى در ميان طرفداران مشروطيت مشخص نشده بود و همه متحدا براى استحكام مشروطيت مبارزه مىكردند . رهبرى نهضت در دست روحانيون ، مالكين آزاديخواه و تجار عمده قرار داشت و ساير طرفداران نيز به دنبال آنها حركت مىكردند . در سال 1907 « 5 » انقلاب به اوج خود رسيد . . . در سراسر كشور جنبش مخالفت با استبداد افزايش يافت در ماكو ، طالش ، گيلان ، قوچان ، سيستان و در نواحى اصفهان قيامهايى به وجود آمد . . . در سراسر كشور انجمنهاى مختلف تشكيل مىشد . . . در سالهاى انقلاب حدود 350 روزنامه و مجله منتشر مىگرديد كه تعداد آنها فقط در

--> ( 1 ) . يكشنبه 14 جمادى الاخر 1324 / 13 مرداد 1285 . ( 2 ) . 19 رجب 1324 / 17 شهريور 1285 . ( 3 ) . دوشنبه 19 شعبان 1324 / 15 مهر 1285 . ( 4 ) . يكشنبه 14 ذيقعده 1324 / 9 دى 1285 . ( 5 ) . 1325 ه و 1286 ش .